Yangilangan: 2026-yil 26-oktabr. Qoidalar O‘zbekiston Mehnat kodeksidan, raqamlar Cloz’dagi ochiq e’lonlardan.
O‘zbekistonda yillik mehnat ta’tili kamida 21 kalendar kun. Bu Mehnat kodeksining 217-moddasida yozilgan. Ta’til huquqi har bir xodimda, jumladan o‘rindoshlik asosida ishlayotganlarda ham bor (216-modda). 2026-yil 26-oktabr holatiga Cloz’da matnida “ta’til” so‘zi uchraydigan 17 ta ochiq vakansiya bor. Ba’zi ish beruvchilar haq to‘lanadigan ta’tilni imtiyoz sifatida yozadi, lekin kunlar soni har doim ham qonunga mos kelmaydi.
Quyida ta’til necha kun bo‘lishi, kimga qo‘shimcha kun berilishi, birinchi yili qachon dam olish mumkinligi va ta’til puli qanday hisoblanishi haqida. Oxirida tayyor ariza namunasi bor.
Barcha moddalar: O‘zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi (lex.uz). Kodeks 2023-yil 30-apreldan amal qiladi.
Yillik ta’til necha kun bo‘ladi
Asosiy qoida oddiy: yiliga kamida 21 kalendar kun (217-modda). Ta’til ish kunlarida emas, kalendar kunlarda hisoblanadi (221-modda).
Ta’til davriga to‘g‘ri kelgan bayram kunlari hisobga kirmaydi (221-modda). Masalan, ta’tilingiz ichida bitta bayram dam olish kuni bo‘lsa, ta’til bir kunga uzayadi.
Ba’zi xodimlarga uzaytirilgan asosiy ta’til beriladi (218-modda):
Kim | Asosiy ta’til |
Barcha xodimlar | kamida 21 kalendar kun |
18 yoshga to‘lmaganlar | 30 kalendar kun |
I va II guruh nogironligi bo‘lgan xodimlar | 30 kalendar kun |
Davlat hokimiyati va respublika ijro etuvchi hokimiyati organlari xodimlari | 27 kalendar kun |
O‘qituvchilar kabi ayrim kasblar uchun uzunroq ta’til alohida hujjatlarda belgilanadi. Ish beruvchi jamoa shartnomasi yoki mehnat shartnomasida qonundagidan ko‘proq kun ham yozishi mumkin (218-modda).
E’lonni o‘qiyotganda kunlar soniga qarang. Masalan, Cloz’dagi Toshkentdagi bir ombor ishchisi vakansiyasida “6 oydan keyin 14 kalendar kun haq to‘lanadigan ta’til” deb yozilgan. Qonundagi minimum esa 21 kun, shuning uchun suhbatda mehnat shartnomasida necha kun yozilishini so‘rang.
Kimga qo‘shimcha kunlar beriladi
Asosiy ta’tilga qo‘shimcha kunlar qo‘shilishi mumkin (219-modda). Ular asosan to‘rt holatda beriladi.
- Bitta joyda uzoq ishlaganlar. Bitta tashkilot yoki tarmoqda har 5 yil ishlaganingiz uchun 2 kalendar kun qo‘shiladi, jami 8 kundan oshmaydi (220-modda). Masalan, 10 yil ishlagan xodim 21 + 4 = 25 kun oladi.
- Noqulay mehnat sharoitida ishlaydiganlar. Ro‘yxat va kunlar soni jamoa shartnomasi va Vazirlar Mahkamasi hujjatlari bilan belgilanadi (481-modda).
- Noqulay tabiiy-iqlim sharoitidagi hududlarda ishlaydiganlar (483-modda).
- Ota-onalar. 12 yoshga to‘lmagan ikki va undan ortiq farzandi yoki 16 yoshga to‘lmagan nogironligi bo‘lgan farzandi bor ota-onadan biriga har yili kamida 4 kalendar kun qo‘shimcha haq to‘lanadigan ta’til beriladi (401-modda). Bu kunlarni shu ish yili ichida ishlatish kerak: keyingi yilga o‘tkazib ham, pulga almashtirib ham bo‘lmaydi.
Birinchi ish yilida ta’tilga qachon chiqish mumkin
Yangi ishda birinchi ta’til huquqi uzluksiz 6 oy ishlagandan keyin paydo bo‘ladi (227-modda). Ish beruvchi rozi bo‘lsa, 6 oy to‘lmasdan oldin ham ta’tilga chiqish mumkin.
Ayrim xodimlar 6 oy to‘lishini kutmasdan, o‘z xohishi bilan ta’til oladi (227-modda):
- ayollar — homiladorlik va tug‘ish ta’tilidan oldin yoki keyin;
- 14 yoshga to‘lmagan farzandni yolg‘iz tarbiyalayotgan ota yoki ona;
- 18 yoshga to‘lmagan xodimlar;
- I va II guruh nogironligi bo‘lgan xodimlar;
- ishdan ajralmagan holda o‘qiyotganlar, agar ta’tilni imtihon vaqtiga to‘g‘rilamoqchi bo‘lsa;
- muddatli harbiy xizmatdan qaytib, 3 oy ichida ishga kirganlar.
Bu hollarda ta’til to‘liq muddatga va to‘liq haq bilan beriladi. Birinchi ishga endi kirayotgan bo‘lsangiz, qayerdan boshlash haqida: tajribasiz ish.
Ikkinchi yildan boshlab ta’til ta’tillar jadvali bo‘yicha beriladi (228-modda). Jadval kalendar yil boshlanishidan oldin tasdiqlanadi. Ish beruvchi ta’til boshlanishini kamida 15 kun oldin sizga xabar qilishi shart.
Ta’tilni qismlarga bo‘lish mumkin, lekin bir qismi kamida 14 kalendar kun bo‘lishi kerak (231-modda).
Ta’til puli qanday hisoblanadi
Ta’til vaqtida sizga o‘rtacha ish haqi saqlanadi (233-modda). U 257-moddadagi formula bo‘yicha hisoblanadi:
- Oxirgi 12 oyda hisoblangan ish haqingizni qo‘shing. 12 oydan kam ishlagan bo‘lsangiz, haqiqatda ishlagan davr olinadi.
- Yig‘indini 12 ga bo‘ling — bu o‘rtacha oylik ish haqi.
- O‘rtacha oylikni 25,3 ga bo‘ling — bu bir kunlik o‘rtacha ish haqi.
- Kunlik summani ta’tilning to‘lanadigan kunlariga ko‘paytiring. Yakshanba kunlari ta’til puliga kirmaydi (233-modda).
Misol. Raqamlar shartli, faqat hisoblashni ko‘rsatish uchun. Xodim 12 oy davomida har oy 6 000 000 so‘m olgan va 21 kalendar kunlik ta’tilga chiqyapti. Ketma-ket 21 kun ichida doim 3 ta yakshanba bo‘ladi; bu davrda bayram yo‘q deb olamiz.
Qadam | Hisob | Natija |
12 oylik ish haqi | 6 000 000 × 12 | 72 000 000 so‘m |
O‘rtacha oylik | 72 000 000 ÷ 12 | 6 000 000 so‘m |
Bir kunlik | 6 000 000 ÷ 25,3 | 237 154 so‘m |
To‘lanadigan kunlar | 21 − 3 yakshanba | 18 kun |
Ta’til puli | 237 154 × 18 | 4 268 772 so‘m |
Bu — hisoblangan summa. Hisob varag‘ini buxgalteriyadan so‘rab, raqamlarni o‘zingiz tekshirib ko‘ring.
Ta’til puli kechi bilan ta’til boshlanishidan oldingi oxirgi ish kunida to‘lanadi (233-modda). Pul o‘z vaqtida berilmasa yoki 15 kun oldin ogohlantirilmagan bo‘lsangiz, ariza yozib ta’tilni boshqa muddatga ko‘chirishingiz mumkin (229-modda).
Kasbingiz bo‘yicha odatiy maosh qancha ekanini bilish uchun: O‘zbekistonda oylik maoshlar.
Ishlatilmagan ta’til pulga almashtiriladimi
Ishdan bo‘shayotganda — ha. Mehnat shartnomasi bekor qilinganda barcha ishlatilmagan asosiy va qo‘shimcha ta’tillar uchun pul kompensatsiyasi to‘lanadi (234-modda). Kompensatsiyada ham yakshanba kunlari hisobga olinmaydi.
Ishlab turgan paytda faqat 21 kundan ortiq qismini, o‘z xohishingiz bilan, pulga almashtirish mumkin (234-modda). Minimal 21 kunni dam olib o‘tkazish kerak.
Pulga almashtirib bo‘lmaydigan ta’tillar ham bor: 18 yoshga to‘lmaganlar va I–II guruh nogironligi bo‘lganlarning uzaytirilgan ta’tili, noqulay sharoit uchun qo‘shimcha ta’tillar va barcha ijtimoiy ta’tillar (234-modda).
Yana bir variant: ishdan ketishdan oldin ta’tilni olib, keyin bo‘shash. Bunda ishdagi oxirgi kuningiz ta’tilning oxirgi kuni hisoblanadi (235-modda). Buning uchun ish beruvchi bilan kelishuv va yozma ariza kerak.
Ta’til uchun ariza qanday yoziladi
Ariza oddiy erkin shaklda, qo‘lda yoki kompyuterda yoziladi. Uni rahbar nomiga yozib, kadrlar bo‘limiga topshiring. Bitta nusxasini o‘zingizda qoldiring yoki qabul qilingani haqida belgi qo‘ydiring.
NAMUNA. Qavs ichini o‘zingiznikiga almashtiring. [Tashkilot nomi] direktori [F.I.Sh.]ga [bo‘lim, lavozim] [F.I.Sh.]dan ARIZA Menga 20[..]-yil [kun]-[oy]dan boshlab [21] kalendar kun muddatga yillik asosiy mehnat ta’tili berishingizni so‘rayman. [Agar bo‘lsa: Shuningdek, ish stajim uchun [2] kalendar kun qo‘shimcha ta’tilni ham qo‘shib berishingizni so‘rayman.] Ta’til puli ta’til boshlanishidan oldin to‘lanishini so‘rayman. [Sana] [Imzo]
Arizani topshirishdan oldin tekshiring:
Sanalar ta’tillar jadvaliga to‘g‘ri keladi yoki rahbar bilan kelishilgan
Kunlar soni kalendar kunlarda yozilgan
Qo‘shimcha kunlaringiz (staj, farzandlar) alohida ko‘rsatilgan
Ariza imkon qadar oldinroq topshirilgan, shunda ta’til puli o‘z vaqtida hisoblanadi
Ko‘p so‘raladigan savollar
Mehnat ta’tili necha kun?
Kamida 21 kalendar kun (Mehnat kodeksining 217-moddasi). 18 yoshga to‘lmaganlar va I–II guruh nogironligi bo‘lganlar uchun 30 kun. Staj, ish sharoiti yoki farzandlar uchun qo‘shimcha kunlar qo‘shilishi mumkin.
Ta’tilga necha oy ishlagandan keyin chiqish mumkin?
Yangi ishda uzluksiz 6 oy ishlagandan keyin (227-modda). Ish beruvchi rozi bo‘lsa, oldinroq ham bo‘ladi. Ayrim xodimlar, masalan, 18 yoshga to‘lmaganlar yoki yolg‘iz ota-onalar, 6 oyni kutmasdan chiqishi mumkin.
Ta’til puli qachon beriladi?
Kechi bilan ta’til boshlanishidan oldingi oxirgi ish kunida (233-modda). Pul berilmasa, ta’tilni boshqa vaqtga ko‘chirishni so‘rashga haqingiz bor (229-modda).
Ta’til vaqtida kasal bo‘lib qolsam nima bo‘ladi?
Ta’til kasal bo‘lgan kunlar soniga uzaytiriladi yoki kelishuv bo‘yicha boshqa vaqtga ko‘chiriladi (229-modda). Ish beruvchini bu haqda yozma ravishda ogohlantirishingiz kerak.
Ta’tilni ikki qismga bo‘lsa bo‘ladimi?
Ha, ish beruvchi bilan kelishib. Lekin qismlardan biri kamida 14 kalendar kun bo‘lishi kerak (231-modda).
Rasmiy ishga kirib, haq to‘lanadigan ta’til olmoqchimisiz? Bugungi e’lonlarni ko‘ring:
9 387 ta vakansiyahozir
- Tikuvchi (Overlok, Chok, Rasposhivalka)PLATINUM TEXTILE · Farg'ona viloyati, Qo'qon shahri
- Taxlovchi (tikuv-trikotaj korxonasi)PLATINUM TEXTILE · Farg'ona viloyati, Qo'qon shahri
- Sifat nazoratchisiPLATINUM TEXTILE · Farg'ona viloyati, Qo'qon shahri
Ma’lumotlar qanday yig‘ildi
- Qonun qoidalari: O‘zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi, lex.uz’dagi amaldagi tahriri, 2026-yil 26-oktabrda o‘qildi. Har bir qoida yonida modda raqami bor.
- Cloz raqami: Cloz qidiruvida “ta’til” so‘rovi bo‘yicha ochiq vakansiyalar soni, 2026-yil 26-oktabr — 17 ta. Bu matnda shu so‘z uchraydigan e’lonlar; ularning hammasi ham ta’til shartlarini batafsil yozmagan.
- Ta’til puli misolidagi maosh shartli, u haqiqiy xodim yoki e’longa tegishli emas.
- Maqola huquqiy maslahat emas. Murakkab holatda kadrlar bo‘limi yoki yurist bilan gaplashing.
