Sotuvchi bo‘lib ishga kirish uchun ko‘pincha tajriba shart emas: do‘konlar halol va xushmuomala odamni o‘zi o‘rgatadi. 2026-yil 23-oktabr holatiga Cloz’da 216 ta ochiq sotuvchi vakansiyasi bor edi, ulardan 63 tasi Toshkent shahrida. Barcha sotuvchi vakansiyalari bitta sahifada, poytaxtdagilari esa Toshkentda sotuvchi ishi sahifasida.
Quyida qayerda ish ko‘p, qancha to‘lashadi, do‘konga nima deyish kerak va birinchi haftada nimani o‘rganishingizni ko‘rib chiqamiz.
Sotuvchi va sotuvchi-maslahatchi: ish nimadan iborat?
Sotuvchi xaridorni kutib oladi, kerakli mahsulotni topib beradi, pulni oladi va javonlarni tartibda saqlaydi. Oziq-ovqat do‘konida bunga tovar terish, narx yopishtirish va kassada ishlash ham kiradi.
Sotuvchi-maslahatchi esa xaridorga tanlashda yordam beradi: kiyim o‘lchamini, telefonning farqini yoki atirning hidini tushuntiradi. Odamlar bilan gaplashish sizga yoqsa, sotuvchi-maslahatchi bo‘lib ishlash sahifasini oching: 23-oktabr holatiga u yerda 69 ta vakansiya bor edi.
E’lonlarda ikkala ish uchun ham deyarli bir xil narsa so‘raladi: halollik, chaqqonlik, mas’uliyat va xaridor bilan xushmuomala bo‘lish.
Qayerda ko‘proq ish bor?
23-oktabr holatiga 216 ta ochiq sotuvchi vakansiyasi hududlar bo‘yicha shunday taqsimlangan:
Hudud
Vakansiyalar
Toshkent shahri
63
Farg‘ona
30
Andijon
21
Samarqand
18
Namangan
15
Xorazm
15
Buxoro
14
Qashqadaryo
12
Qoraqalpog‘iston
10
Toshkent viloyati
7
Navoiy
3
Sirdaryo
2
Surxondaryo
1
Jizzax
1
Yana 8 ta e’londa hudud ko‘rsatilmagan, 3 ta e’lon esa bir nechta hududga berilgan.
Qanday do‘konlar ko‘proq odam qidiryapti? Eng yangi 100 ta sotuvchi e’lonini sarlavhasiga qarab ajratdik:
Do‘kon turi
100 ta e’londan
Oziq-ovqat do‘koni, supermarket, non va shirinlik
15
Texnika va telefon
7
Kiyim va poyabzal
6
Telefon orqali sotuv (call-markaz)
3
Dorixona
3
Mebel, gilam va uy jihozlari
3
Bolalar mollari
2
Kosmetika va atir
1
Zargarlik buyumlari
1
Sarlavhada do‘kon turi yozilmagan
59
Do‘kon turi yozilgan e’lonlar orasida oziq-ovqat do‘konlari va supermarketlar birinchi o‘rinda. Yangi e’lonlar har kuni chiqadi: oxirgi bir kunda 38 ta, oxirgi bir haftada 134 ta qo‘shilgan.
Sotuvchi qancha oladi va qanday jadvalda ishlaydi?
Cloz har bir kasb uchun odatiy maoshni hisoblaydi. Bu oylik maoshi yozilgan o‘xshash e’lonlarning medianasi, ya’ni o‘rtadagi qiymat. 23-oktabr holatiga:
Lavozim
Hudud
Odatiy maosh
E’lonlarning o‘rtadagi yarmi
Hisobga olingan e’lonlar
Sotuvchi
Toshkent shahri
4,75 mln so‘m
3,8–6 mln so‘m
762
Sotuvchi
Viloyatlar
3,75 mln so‘m
3–5 mln so‘m
973
Sotuvchi-maslahatchi
Toshkent shahri
5 mln so‘m
3,5–8 mln so‘m
188
Sotuvchi-maslahatchi
Viloyatlar
4,25 mln so‘m
3–5 mln so‘m
190
Viloyatlar raqami barcha viloyatlar bo‘yicha umumiy, shuning uchun sizning shahringizda maosh biroz farq qilishi mumkin.
Ba’zi e’lonlarda maoshga savdodan bonus qo‘shiladi, ba’zilarida pul har kuni beriladi. Shuning uchun qo‘ng‘iroqda "oyiga qo‘limga qancha tegadi?" deb aniq so‘rang.
Jadval haqida. 216 ta vakansiyadan 169 tasi (78%) to‘liq kunlik, 48 tasi (22%) smenali. E’lonlarda ko‘p uchraydigan jadvallar:
6/1: haftada olti kun ish, bir kun dam;
5/2: haftada besh kun ish, ikki kun dam;
2/2: ikki kun ish, ikki kun dam;
kunduzgi yoki kechki smena: masalan, Toshkentdagi erkaklar kiyimi do‘konlari tarmog‘ida 09:00–17:00, 11:00–23:00 yoki 15:00–00:00.
58 ta vakansiyada (27%) ish joyida ovqat beriladi.
Tajribasiz sotuvchi bo‘lsa bo‘ladimi?
Ha. 216 ta vakansiyadan 40 tasida (19%) tajriba talab qilinmasligi aniq yozilgan, faqat 17 tasi 1–3 yil tajriba so‘raydi. Qolganlarida tajriba haqida umuman gap yo‘q, bunday do‘konlarga ham bemalol qo‘ng‘iroq qiling.
Ko‘p vakansiyalar ayollar uchun ochiq: 181 tasi (84%) ayol va qizlarni, 150 tasi (69%) erkaklarni qabul qiladi. Ba’zi e’lonlarda yosh chegarasi bor, masalan 18–30 yosh.
Bu sizning birinchi ishingiz bo‘lsa, tajribasiz ish maqolasini o‘qing. Ayollar uchun boshqa yo‘nalishlar ayollar uchun ish maqolasida.
Do‘konga qo‘ng‘iroq qilganda nima deyish kerak?
Ko‘p do‘konlar rezyume so‘ramaydi: e’londagi raqamga qo‘ng‘iroq qilasiz yoki Telegram’da yozasiz. Mana tayyor skript:
"Assalomu alaykum. Cloz’da sotuvchi vakansiyangizni ko‘rdim. Hali odam kerakmi?"
"[Do‘kon]da sotuvchi bo‘lib ishlaganman." Yoki: "Tajribam yo‘q, lekin tez o‘rganaman va odamlar bilan gaplashishni yaxshi ko‘raman."
"Ish vaqti qanday, dam olish kuni qachon?"
"Maosh qancha va qachon beriladi: oyiga, haftasiga yoki har kuni?"
"Sinov muddati bormi? U kunlar to‘lanadimi?"
"Qachon kelib suhbatlashsam bo‘ladi?"
Telegram’da yozsangiz, hammasini bitta xabarda yuboring: ism, yosh, yashash joyi, tajriba va qaysi kundan ishlay olishingiz. Ba’zi e’lonlarda aynan shu ma’lumotlar so‘raladi.
Birinchi hafta: nimani o‘rganasiz?
Birinchi kunlarda sizdan hamma narsani bilish kutilmaydi. Mana shu ro‘yxatni bir hafta ichida o‘zlashtirsangiz yetarli:
tovarlar qaysi javonda turishi va asosiy narxlar;
kassa va terminal bilan ishlash, chek berish;
qaytimni to‘g‘ri sanash va smena oxirida kassani topshirish;
tovar qabul qilish va yaroqlilik muddatini tekshirish (oziq-ovqat do‘konida);
vitrina va javonlarni tartibga keltirish;
tovarni almashtirish va qaytarish qoidasi;
ish vaqti, tanaffus va dam olish kunlari bo‘yicha kelishuv.
Maslahat: har smena boshida va oxirida kassani mas’ul xodim bilan birga sanang. Bu keyingi tortishuvlardan saqlaydi.
Ehtiyot bo‘ling: kassadagi kamomad va oldindan pul
Kassadagi kamomad. Ba’zi do‘konlar kassa yoki tovar yetishmasa, pulni sotuvchining maoshidan ushlaydi. Ishga kirishdan oldin so‘rang: kamomad qanday hisoblanadi, kassa kim bilan birga sanaladi va bu yozib qo‘yiladimi? Kassani hech qachon bir o‘zingiz qabul qilmang.
Oldindan pul. "Forma", "o‘qish", "hujjat" yoki "garov" uchun pul so‘rashsa, bu xavf belgisi. Ish beruvchi sizga maosh to‘laydi, sizdan pul olmaydi.
To‘lanmaydigan sinov. Bir-ikki kunlik sinov bo‘lishi mumkin, lekin u to‘lanadimi, oldindan kelishib oling.
Pasport. Asl pasportingizni do‘konda garovga qoldirmang.
Yangiyo‘l Toshkent viloyatida joylashgan. 23-oktabr holatiga viloyatda 7 ta sotuvchi vakansiyasi bor edi, eng ko‘pi Olmaliqda (3 ta), yana Zangiota, Qibray va Nurafshonda. Yangiyo‘l uchun alohida e’lon kam chiqadi, shuning uchun Toshkent viloyatidagi sotuvchi vakansiyalari sahifasini va Toshkent shahridagi 63 ta vakansiyani kuzatib boring.
Andijon va Buxoroda sotuvchi ishini qanday topaman?
23-oktabr holatiga Andijonda 21 ta va Buxoroda 14 ta sotuvchi vakansiyasi bor edi. Andijondagi 21 tadan 7 tasida tajriba talab qilinmaydi. Sahifani tez-tez oching: Andijonda oxirgi bir haftada 11 ta yangi e’lon qo‘shilgan.
Muzqaymoq sotuvchisi bo‘lib mavsumiy ishlasa bo‘ladimi?
Bo‘ladi, lekin hozir bunday e’lonlar kam: 23-oktabr holatiga Cloz’da muzqaymoq sotadigan joylardan 6 ta e’lon bor edi, 4 tasi Toshkent va Farg‘onada, 2 tasida esa hudud ko‘rsatilmagan. Oylik maoshi 3–6 mln so‘m atrofida, kunbay ishlarda esa kuniga yoki smenasiga 150–270 ming so‘m. Qo‘ng‘iroqda ish qachongacha davom etishini so‘rang. Yil bo‘yi ishlamoqchi bo‘lsangiz, oziq-ovqat do‘konlariga qarang.
Sotuvchi qancha oladi?
23-oktabr holatiga sotuvchining odatiy maoshi Toshkent shahrida 4,75 mln so‘m, viloyatlarda 3,75 mln so‘m. Sotuvchi-maslahatchida bu Toshkentda 5 mln, viloyatlarda 4,25 mln so‘m.
Manba: Cloz, ya’ni Telegram kanallari va ish beruvchilardan e’lon yig‘adigan sayt. Raqamlar 2026-yil 23-oktabrdagi ochiq e’lonlardan olingan.
Vakansiyalar soni, hududlar, jins, tajriba, jadval va ovqat ulushlari "Sotuvchi" (216 ta) va "Sotuvchi-maslahatchi" (69 ta) kasb sahifalari bo‘yicha hisoblangan. Bitta e’lon ham ayollar, ham erkaklar uchun ochiq bo‘lishi mumkin, shuning uchun bu ikki ulushning yig‘indisi 100% dan oshadi.
Odatiy maosh Cloz vakansiya sahifalaridagi "odatiy maosh" blokidan olingan: bu oylik maoshi yozilgan o‘xshash e’lonlarning medianasi va o‘rtadagi yarmi (25–75-persentil), Toshkent shahri va viloyatlar uchun alohida. Do‘kon turlari eng yangi 100 ta sotuvchi e’lonining sarlavhasidan ajratilgan. Muzqaymoq bo‘yicha e’lonlar "muzqaymoq" so‘zi bilan qidirib topilgan.